Biodynamisch komt van het Griekse BIOS = LEVEN en van DYNAMIS = ENERGIE. De kwalificatie “Biodynamisch” betekent dus dat men werkt in overeenstemming met de energie (zon, planeten, water, zuurstof) die het leven schept en onderhoudt. Biodynamische wijnbouw gaat dus nog een stapje verder dan biologische wijnbouw.
De geschiedenis
Biodynamische landbouw bestaat al een tijdje. Het is gebaseerd op het werk van de Oostenrijkse antroposoof Rudolph Steiner (1861-1925). Hij is bekend geworden als grondlegger van de antroposofie en zijn praktische toepassingen, zoals de Vrije scholen in Nederland (in Duitsland bekend als Waldorfschule) en de antroposofische geneeswijze. De Duitse Maria Thun heeft na zijn dood met een groep Nederlandse en Duitse volgelingen van Steiner de methode van biodynamische landbouw verder ontwikkeld.
Maar wat is het?
Bij biodynamische landbouw staan bodemvruchtbaarheid en versterking van de natuurlijke groei centraal. Het ‘landbouwbedrijf’ wordt daarbij als organisme gezien, en bedrijfsvreemde elementen worden zo veel mogelijk vermeden. Een biologisch-dynamisch bedrijf streeft naar diversiteit in geteelde gewassen en gehouden dieren. Omdat de vruchtbaarheid van de aarde afneemt, moet je de aarde genezen en zo gezond maken dat alles wat er op groeit zichzelf kan beschermen tegen ziektes. In plaats van te werken met gifstoffen.
Om de bodem en de wijnrank die daarop groeit zo gezond en vruchtbaar mogelijk te maken, mag je er wel bepaalde stoffen aan toevoegen. Daar worden bijvoorbeeld homeopathische kruidenmengsels voor gebruikt die de groei bevorderen en positieve krachten in de bodem brengen. Deze kruidenmengsels zijn gemaakt volgens vaak heel oude recepten. De veronderstelling is dat die zorgen voor groei en levenskracht, en een betere bewaarkwaliteit van de gewassen.
Het gebruik van compost is een essentieel element in de biologisch-dynamische landbouw. Ook hier worden specifieke mestpreparaten ingezet om (koe)mest om te zetten naar compost van hoge kwaliteit.
Biodynamie wordt de laatste jaren steeds vaker opgehemeld. Ook in de wijnbouw blijkt het een soort trend. In diverse wijntijdschriften wordt met veel lof gesproken over de biodynamische benadering, die wordt afgeschilderd als het neusje van de zalm.
Kosmische krachten
Daarnaast maakt de biodynamische wijnboer gebruik van zogenaamde kosmische krachten. Alle leven op aarde, volgt het ritme van de cycli van zon en maan. De oogst- en snoeiwerkzaamheden op de wijngaard worden daarom aangepast aan de zon- en maanstanden. Beetje zweverig? Misschien wel, maar dat geldt dan ook voor eb en vloed? En daarnaast, we kunnen niet ontkennen dat veel biodynamische wijnboeren prachtige wijnen maken! De duurste wijn ter wereld bijvoorbeeld, Bourgogne van Domaine de la Romanée-Conti (enkele duizenden euro’s per fles), is biodynamisch.
Wat houdt de Demeter certificering in?
Een wijn mag niet zomaar als biodynamisch door het leven gaan. Dit mag alleen als de wijnboer in bezit is van de certificering van Demeter of Biodyvin. Het Demeter keurmerk is het meest bekend en wordt toegekend aan de producten die voortkomen uit de biodynamische teelt, dit geldt over de hele wereld. Wijn met het Demeter-keurmerk voldoet in Nederland altijd aan de eisen van de biologische landbouw en draagt dus tevens het Europese keurmerk voor biologisch. Aanvullend heeft Demeter nog een aantal extra voorwaarden. Zo zijn er bijvoorbeeld strenge eisen aan bodembeheer en grondgebruik. Gebruik van kopersulfaat tegen schimmels is net als bij biologische wijnbouw beperkt toegestaan. Er worden zeer regelmatig controles uitgeoefend door het “Syndicaat voor de biodynamisch teelt” op de strikte naleving van het lastenboek. Dit biodynamisch lastenboek is extreem zwaar. Het aantal biodynamische wijnbouwers is dan ook beperkt. Concluderend kunnen we zeggen dat wijnboeren onder andere aan de volgende eisen moeten voldoen:
– Het gebruik van chemische bestrijdingsmiddelen is verboden.
– Alleen biologische mest en 100% biologische veevoeding is toegestaan.
– De wijnboeren moeten de biodiversiteit tussen de planten, dieren, bodem en mensen stimuleren.
– Het toevoegen van andere smaakstoffen dan kruiden, pure extracten en specerijen is verboden.
Bekijk al onze biodynamische wijnen op deze pagina.